Son günlerde bloglarda tartışılması pek bi' moda olan bu konu hakkında bir yazı da ben yazdım. İnternet Türkçeye giriyorsa ve rahatsız etmiyorsa, yıllardır kullandığımız "televizyon" kelimesine kimse çıkıp da "renklikutu diyek!" diye bağırıp gerginlik yaratmıyorsa ne bu "blog" kelimesini Türkçeleştirme telaşı?
| Bu yorumu görüntüleyin/gizleyin
Bu konudaki tespitini doğru buluyorum henüz blog kavramının yerine geçebilcek bir sözcük bulamadık kanımca.
emrahustun 479 gün önce gönderdi.
Puanı: 2
| Oyylayın:+-
cd yerine yoğun teker desek kimse anlamaz, ama günlük veya günce gayet anlaşılır. Dilimize sahip çıkalım. yozlaşmayalım. türkçe karşılığı olduğu halde ingilizcesini kullanmayalım.
bölge yerine lokasyon demeyelim
yazıcı yerine writer demeyelim gibi gibi...
merakli 479 gün önce gönderdi.
Puanı: 3
| Oyylayın:+-
Genel ağ üzerinde yayınlanan günce'lere uydurma bir sözcük olan blog da denmemelidir. Bugünkü İngilizce zaten uydurma sözcüklerle iyice içinden çıkılmaz hale geldi. Kuralsız bir şekilde dallanıp budaklanan bir dil yapısı, o dilde yazılanları anlamaya çalışanları, program da olsa insan da olsa zorluyor.
Hem isim hem fiil olarak kullanılan türlü türlü sözcük uydurmakla dil zenginleşmez ki. Dili iletişim amaçlı kullanıyoruz sonuçta. Nasıl her önüne gelen programcı TCP/IP'yi kafasına göre yorumlasa bugün internet olamayacaksa, dilde de her önüne gelen sözcük, kural, gramer uydurursa kültürel aristokrasi yüzünden toplumda birlik sağlanamaz. Bilgiyi yaymak istiyorsak, bilgi birikimi ve teknolojiden haberdarlık elden geldiğince eşit bir biçimde topluma yayılsın istiyorsak aramızdaki iletişimi olabildiğince sadeleştirerek, ortak kurallar çevresinde kullanmalıyız.
Bu arada, merak edenler için İngilizce dediğimiz ve geçmişi topu topu 400 yıl olan bu dağınık dildeki log sözcüğünün geçmişi ise 200 yıllık dahi değil (http://www.etymonline.com/index.php?term=log). Sümercedeki ve eski Türkçe'deki 6000 yıllık Kün sözcüğünden gelme Gün sözcüğünden türeyen Günlük ya da Günce sözcüklerini ise dağda insan görmeyen bir çoban dahi anlayabilir.
Günlüğün yazıldığı ortam kağıt olmuş, internet olmuş, cep bilgisayarı olmuş o kadar da önemli değil. Günümüzde kağıt deftere günlük tutan hemen hemen kalmadığına göre, günlük sözcüğü pek ala da genel ağ üzerinde tutulan günlükler için de kullanılabilir diye düşünüyorum.
avare 478 gün önce gönderdi.
Puanı: -2
| Oyylayın:+-
| Bu yorumu görüntüleyin/gizleyin
Genel Ağ, acaba bunu uyduran kişiler kullanıyor mu yoksa internet mi diyorlar? İnternete genel ağ karşılığı önerilirken hiç mi cümle içinde kullanmadılar bu sözü, hiç mi telaffuz etmediler? Hiç de hoş çağrışımı yok. Ergenlik çağına gelmiş delikanlı babasına diyor: "Baba, para verir misin, bugün arkadaşlarla genel ağa gideceğiz."
kommix 479 gün önce gönderdi.
Puanı: -2
| Oyylayın:+-
| Bu yorumu görüntüleyin/gizleyin
@Merakli ve @Emrahustun: Anladığım kadarıyla yazımı okumadan yaptınız yorumları, çünkü "gün" kökünden türeyen bir sözcüğün "blog"u tanımlayamayacağını anlaşılır bir şekilde kanıtlamıştım. Ve @Emrahustun; bari yukarıdaki yazıyı okusaydın :) Çünkü yazdığın son cümlelere katılıyorum: " Uygun tanımı olduğu halde yabancı kökenli kelimeler dili işgal edebiliyorsa bozukluk oradadır." (yukarıdaki açıklamadan alıntı) (hatta örnek de verdim "Janr" diye).
Türkçemize hepiniz kadar dikkat ettiğimden ve yozlaşmasını engellemek için çalıştığımdan eminim. Ancak dikkat etmemiz gereken nokta şu: Dilimizi geliştirmeye çalışırken asosyalleşmesine olanak sağlayabiliyoruz bazen. Bu da asosyalleşme örneğinden biri.
Üstelik blog'un İngilizce bir kelime olduğunu da iddia edemeyiz. Tamam, "web log"dan kısaltılmış bir kelime olabilir ama birçok dilde kullanılan bir terim. Tekrarlıyorum: "terim". Terimlerin Türkçeleştirmesi Türkçeyi geliştirmez, kısıtlar. Bu sadece Türkçede de böyle değildir, herhangi bir dilde bir terim, terimin yazılışından farklı bir kelimeyle tanıtıldığında yabancılar terimi uluslararası bazda tanımakta zorlanırlar. Bu yüzden dünya müzik notalarını dahi farklı isimlendiren Fransızlarla dalga geçiyor.
Tabii ki tür yerine janr, tamam yerine OK, ne bileyim görüşürüz yerine see ya (var böyle tipler) denmesi yanlış. Dili bozan, dilleri yozlaştıran bunlar, dikkat edilmesi gereken bunlar. Yoksa terimlerin de Türkçe karşılıklarını ısrarla bulmaya çalışırsak "Fransız kalmak" deyimi gibi yabancı dillerde "Türk kalmak" şeklinde bir deyime rastlamaya hazır olmalıyız.
Dilimizi yozlaşmadan koruyalım, bozulmaktan kurtaralım derken sadece bizim kullandığımız, kimsenin anlamadığı bir dile de çevirmememiz gerekiyor.
tetik007 478 gün önce gönderdi.
Puanı: 1
| Oyylayın:+-
Bizim kullandığımız dili başkaları anlamak istiyor diye dilimize terimleri onların kullandığı gibi alamayız ki.Bizim dilimizi anlamak istiyorlarsa oturup bu dili öğrensinler biz nasıl onları anlamak için dillerini öğrenmeye çalışıyorsak.Terimlerin Türkçe'ye çevrilmemesine karşıyım çünkü bu öğrenmeyi zorlaştırıyor.Fizik dersinde hocamız transformer~ diyeceği yere indirğeç-yükseltgeç yada kimya hocam elektron yerine eksicik diyerek atom konusunu anlatsaydı eminim ki konuyu daha erken öğrenirdim.Atomu konusunu işlerken elektron mu eksiydi yoksa diğer mi eksiydi diye düşünmek zorunda kalmazdım."Blog" kelimesinin ne anlama geldiğini bilmiyebilirim ama "Günlük" ne demektir on yaşımdan beri biliyorum.
"Blog" yerine "Günlük" kullanılmasını hiçbir sorun teşkil etmez.Yıllar önce güzel kaplı bir deftere yaşadığımız günlük olayları yazdığımız yer olan "Günlük" bir 10 yıl sonra internetten bilgi birikimizi
resimlerimizi vs. paylaşıtığımız bir yer haline gelebilir.
kommix 478 gün önce gönderdi.
Puanı: -1
| Oyylayın:+-
| Bu yorumu görüntüleyin/gizleyin
O zaman gün gün yazın kardeşim blog'larınızı? Nedir yani, kökü "gün" ise ve Türkçeye uymak istiyorsan blog'una her gün en fazla bir yazı yazmalısın :)
Ayrıca terimler evrenseldir, bir dilin ürünü değildir. Behcet hastalığına kimse oturup Richard Disease dememiş, oturmuşlar Behcet Disease demişler.
Sanırım buraya karşı çıkan yorumları yazanlar yazdığım yazıyı bile okumamışlar, yalnızca başlığa bakıp "Aha Türkçemizi yozlaştırıyorlar hemen gidip yorum yazayım" gazına gelmişler. Türkçenize şu an sizden daha çok sahip çıktığımdan şüpheniz olmasın. Şu anda sizin gibi Türkçe'yi dalga konusu yapacak kişilerden sakınmaya uğraşıyorum Türkçemi.
tetik007 478 gün önce gönderdi.
Puanı: 3
| Oyylayın:+-
Özel adlar dışında herşey Türkçe'de karşlığını bulabilir buna terimlerde dahil.Terimlerin sahip olduğu anlamını değiştirmediğimiz takdirde kendi dilimizde terime karşılık bulabileceğimizi düşünüyorum.
Terimlerin Türkçe karşılığını olmasında ısrar ediyor ve birkaç örnek vermek istiyorum.
Difteri=Kuşpalazı
Transistör=Geçirgeç
Absorbe=Soğurma
Adaptasyon=Uyum
Birinci yazılanlar mı yoksa ikinci yazılanlar mı Türkçe bilen birinin kafasında şimşekler çaktırıp konuya daha hakim olmasını sağlar?
Not:Yazılan yazıları okumadan asla yorum yapmam...
avare 478 gün önce gönderdi.
Puanı: 0
| Oyylayın:+-
"Özel adlar dışında herşey Türkçe'de karşlığını bulabilir buna terimlerde dahil." Yanlış bir yargı. Bir dildeki kelimenin tam karşılığı bir başka dilde yoktur, olamaz. Kelimeler sadece anlamdan ibaret değildir, ses değeri vardır, çağrışım gücü vardır vs... Günlük kelimesi tam anlamına kavuşmamışken, dile mal olmamışken (Cemil Meriç'in Jurnal'ini hatırlayın) bu kelimeyi blog yerine kullanmak sakıncalı bence.
Blog yerine başka bir kelime türetilinebilirdi fakat geç kalındı, geç kaldılar, geç kaldık. Çün blogcularımız son sürat bloglamaya devam ediyorlar. Kolay bloglamalar efendim...
kommix 478 gün önce gönderdi.
Puanı: -2
| Oyylayın:+-
| Bu yorumu görüntüleyin/gizleyin
Örnek verdiğin kelimelerden ilk ikisini bir makalede kullandığın zaman çevirmesi daha zor olur. Evrenselleşmenin son derece önemli olduğu çağımızda yabancılara derdimizi anlatmamız gerekiyorsa transistör demekten çekinmememiz gerekir. Diğer iki kelime ise zaten terim değil, soğurmak ve uyum kelimeleri günlük hayatta kullanım imkanı olan kelimeler. Onların bilerek yabancı kelimelerle kullanılmalarına ben de karşıyım.
Herkese bir soru sormak istiyorum: Evrenselleşmek umurunuzda mı, yoksa "Türkün Türkten başka dostu yoktur arkadaş" zihniyetinde misiniz? İkinci şıkkı işaretliyorsanız bile "günlük" (veya "günce") kelimesini kullanmanız kelimenin anlamını, asıl anlamından saptıracağı için Türkçeye asıl zararı siz vermiş oluyorsunuz. Yani dili "yozlaştırıyorsunuz":
tetik007 478 gün önce gönderdi.
Puanı: 1
| Oyylayın:+-
Benim derdim Blog yerine "Günlük" kullanılsın değil.Dünyada yeni bir terim ortaya çıkıyorsa o terimi o dilledeki gibi aynen kendi dilimize yamamamak.Doğru gene geç kalındı lanet olsun gene geç kalındı.
hamlet 478 gün önce gönderdi.
Puanı: 1
| Oyylayın:+-
'blog' yerine 'günlük' diyelim kampanyası sadece bu kelimeye yoğunlaşmış gibi görünüyorsa da aslında amaç, bu kelimeden başlayarak dilimize giren yabancı kelimelere en uygun türkçe karşılıkların kullanımını özendirmektir.
@kommix, ısrarla terimleri türkçeleştirmeyelim yoksa komik duruma düşeriz diyorsun(yazdıklarını okudum), peki ama kullandığımız dilde bi terime karşılık bulabilmek için, o 'şey'i illa ki biz mi keşfetmiş olmalıyız? 'transistör' ü biz bulmadık diye buna türkçe bi karşılık uyduramayacaksak nasıl olacak bu iş? o zaman geriye yaslanıp gevşeyelim, çünkü her şeyi isviçreli bilim adamları buluyor..! terimleri de onlar uydursun biz kullanırız... "eğer türkçe 'de uygun karşılığı varsa, kullanılsın" demişsin, iyi de bi terim eğer bi icat için bulunmuş bi terimse mesela, o şey icat edilmeden evvel tdk bunu nereden bilebilir? önce bi terim uydurulur keşfi yapanların dilinde, biz anca onda sonra "buna ne diyebiliriz" diye düşünür ve karşılığını buluruz.
sakın ola ki tdk 'nın her önerdiğini savunuyorum gibi bi şey anlaşılmasın zira onun da eleştirilecek yanları var amma bu sözcüğün kökeni yanlış o halde ötekini kullanmaya devam rahatına girersek bu işe biraz zor çözüm buluruz. kullanımı kulağı tırmalayan hiç bi sözcüğü kullanma taraftarı değilim mesela(bu da benim kusurum) 'genel ağ' dedirtemez kimse bana ama daha iyi bi karşılık önerildiği takdirde de kullanmaktan çekinmem elbette.
'günlük' kelimesinin 'gün'üne takmaksa ayrı bi mevzu zaten. arkadaşlar, bi kelimenin kökeninin o kelimenin anlamını bu kadar kısıtladığı nerede görülmüş? günlük diyorsan her gün yazacaksın diye bi şey mi var? yok. deftere/kağıda tutulan günlükleri düşündüğümüzde bile böyle bir şey yok! adam üç gün boyunca hasta diye günlüğüne yazamamışsa, yazdıklarına artık günlük denemez mi? denmezse ne denir? "boşuna yazıyor zaten bi adı bile yok" mu denir?! biz buna bugün 'günlük' demeye başlarız, iki sene sonra tdk bunun anlamını genişletir, "aha da internetteki şöyle şöyle sitelere de günlük denir " diye tanım yapar. yapar, inanın yapar, bu böyledir. yani 'gün'e takmayalım kısacası, hadi taktık diyelim, bari bu dil hareketinin önünde, tersini savunuyormuş gibi-ki tam anlamıyla öyle olmadığını da görüyoruz- , bu kadar ciddi durmayalım..! bi kelimeyle başlayan bu dil kampanyasının yayılımına ön ayak olalım..
kommix 477 gün önce gönderdi.
Puanı: -2
| Oyylayın:+-
"peki ama kullandığımız dilde bi terime karşılık bulabilmek için, o 'şey'i illa ki biz mi keşfetmiş olmalıyız?"
Evet. Evrenselleşme soruma hala cevap gelmediğinden dolayı "Evet." cevabımı yeterli buluyorum.
"'eğer türkçe 'de uygun karşılığı varsa, kullanılsın' demişsin, iyi de bi terim eğer bi icat için bulunmuş bi terimse mesela, o şey icat edilmeden evvel tdk bunu nereden bilebilir?"
Terimlerin Türkçe kullanımını desteklemediğime göre böyle bir iddiamın olmadığı anlaşılıyor.
"günlük diyorsan her gün yazacaksın diye bi şey mi var? yok."
Var. Bildiğimiz günlüklere herkes gün gün yazar, amaç budur çünkü. Eğer "günlük" kelimesini farklı bir anlamı ifade eden bir kelimenin yerine koymaya çalışırsak, işte bu sefer dil yozlaşır. "Yozlaşmak" kelimesinin tanımını yukarıda verdim.
Herkese muhtemelen cevap alamayacağım ikinci sorumu sormak istiyorum (Unutmayın ki cevapsız kalan ama cevabı olan sorular soruyu soranı haklı çıkarır.): Türkçenin yozlaşmamasından mı yanasınız, yoksa hayatın her alanında, hatta uluslararası anlamda bile Türkçe kullanımından mı yanasınız? Tekrarlıyorum, Fransızlar ikinci şıkta bahsettiğimi yapıyor ve tüm dünya tarafından alaya alınıyor. Lütfen soruma cevap vermeyi -en azından- düşünün.
Not: Hamlet, yazım işaretlerini kullanışına hasta oldum :) Bu kadar korkunç olur. Yanlış anlama ama gerçekten Türkçe hakkında kaç paragraf yazan biri en azından yazım kurallarını bilmeli, yazım işaretlerini düzgün kullanmalı ve büyük harf kullanımından haberdar olmalı.
hamlet 477 gün önce gönderdi.
Puanı: -3
| Oyylayın:+-
| Bu yorumu görüntüleyin/gizleyin
harf kullanımından haberdarım elbette. ayıptır söylemesi bunu öss 'de fazlasıyla ıspatlamıştım yıllar evvel. çok önemli bi e-posta yazmadığım takdirde büyük harf kullanmıyorum internette(gerekiyorsa site yöneticileri bu tür şeyleri düzenliyor zaten), ayrıca kendime özel bi 'iki nokta yan yana' noktalama işareti kullanırım ki tadından yenmez, halbuki öyle bi noktalama işareti türkçe 'de yok.. :) madem farkındayım, o halde niye yapıyorum? 'tarz' deyip geçelim, ne dersin? ;)
"Türkçe hakkında kaç paragraf yazan biri en azından yazım kurallarını bilmeli"
demek ki neymiş? hep beraber hadi: biliyormuş ama zaten bilerek yapıyormuş..!(böyle bi noktalama işareti de yok; önce ünlem sonra iki nokta olmalı, hay aksi..)
neyse şimdi muhabbetin yönü değişmesin diye ben geri döneyim soruna;
"Evrenselleşmek umurunuzda mı, yoksa "Türkün Türkten başka dostu yoktur arkadaş" zihniyetinde misiniz?"
"Türkçenin yozlaşmamasından mı yanasınız, yoksa hayatın her alanında, hatta uluslararası anlamda bile Türkçe kullanımından mı yanasınız? "
"evrenselleşmek" umrumda mı bilmiyorum çünkü ne kastettiğini anlamadım. "türk 'ün türk 'ten başka dostu yoktur arkadaş" zihniyetinde değilim zira benim kelimelere takmış olmam milliyetçiliğimden kaynaklanmıyor. türkçe 'nin yozlaşmamasından yanayım, evet. türkçe 'nin uluslararası alanda kullanımı zerre kadar umrumda değil, benim tek yapmaya çalıştığım türkçe konuşurken/yazarken sadece türkçe(kökenlerine çok inmeden, o zaman bu işin sonu gelmez çünkü), ingilizce konuşurken/yazarken de sadece ingilizce konuşmak/yazmak, yani dilleri birbirinin içine serpiştirerek ortaya karma bi dil çıkarmamak! çünkü bu, dillerin kaynaşmasından çok her dili hoşaf haline getirir ki yozlaşmadan anladığım da budur. anlatmaya çalıştıklarım umarım anlaşılıyordur, ben 'yabancı kelime kullanımı özentisi' nden bahsediyorum arkadaşlar, yoksa bi insan sadece bi dilin kendisine yetmediğini düşünüyorsa ve çevresindekiler anlamakta güçlük çekmeyecekse farklı dillerden de faydalanabilir konuşurken ama bu bi alıntı şeklinde olmalı, yani bariz bi şekilde bi parantez açılarak yapılır bu, aksi takdirde, mesela 'yenileşim' sözcüğü yerine 'inovasyon' kelimesini kullanmak bi özenti olur fikrimce. sanırım anlatabildim. işte benim dilin kullanımı olayına takmam bundan ibaret yoksa, "hadi türkçe 'yi dünyanın dili yapalım gibi bi çabam yok", sadece her dile hak ettiği saygıyı göstermek gerektiğini anlatmaya çalıştım.
tetik007 477 gün önce gönderdi.
Puanı: 2
| Oyylayın:+-
"peki ama kullandığımız dilde bi terime karşılık bulabilmek için, o 'şey'i illa ki biz mi keşfetmiş olmalıyız?"
Bu sorunun cevabına şiddetle hayır diyorum.Yabancıların Computer dediği aletide biz icat etmedik büyük bir kesim "Computer" yerine "Bilgisayar" sözcüğünü kullanıyor.Aynı şekilde bazı diğer bilgisayar terimleri gibi "format" "biçimlendirmek","cpu" "işlemci" gibi.Zamanında "Computer" ülkemize gelmeden önce Hacettepe Üniversitesideki bi hocamız(ismini anımsıyamadım) oturmuş ve "Computer" ne işe yarar buna ne isim verebiliriz diye kafapatlatıp dilimize yakışır karşılıklar bulmuş tabi diğer birçok terim içinde aynı işi yapmış.
"Türkçenin yozlaşmamasından mı yanasınız, yoksa hayatın her alanında, hatta uluslararası anlamda bile Türkçe kullanımından mı yanasınız? "
Bir sözcüğün içini boşaltıp ona tamamen başka bir mana yüklemiyoruz ki sadece sözcüğün içeriğini genişletiyoruz.Bence kavramların tanımlarının genişlemesi yozlaşmak olarak nitelenemez.
"Uluslar arası alanda Türkçe kullanmak" eğer beni anlayacaklarsa Türkçe kullanmaktan kesinlikle çekinmem ama anlıyamıyorlarsa onların dilini kullanarak kendimi ifade etmeye çalışırım.Türkçe bilmeyen birinede tutup da "upgrade" yerine "terfi ettirmek" diyecek değilim.
"Evrenselleşmek umurunuzda mı, yoksa "Türkün Türkten başka dostu yoktur arkadaş" zihniyetinde misiniz?"
Evrenselleşmekten kastın bütün dünyayı ilgilendiren olabilmekse dilimize yabancı sözcük alarak evrenselleşilebileceğini zannetmiyorum.Toplumun evrenleşebilmesi için dilinde evrenleşmesine lüzüm olmamalıdır eğer öyle olursa zamanla Türkçe diye birşey kalmaz.
kommix 477 gün önce gönderdi.
Puanı: -2
| Oyylayın:+-
| Bu yorumu görüntüleyin/gizleyin
Cevaplar için ikinize de teşekkürler :) Fakat sorun şu ki bir kelimenin anlamını genişletmenin kelimeyi yozlaştırmayacağını düşünüyorsunuz ısrarla. Verdiğim bağlantıyı tekrarlıyorum (bakın link demedim, açıklayacağım):
Ne diyor? "...özünden uzaklaşmak, bozulmak..." diyor tanımlardan ikisinde. Günlük nedir? Kişinin gün gün hayatını arşivlediği, bunu yaparken kendi yorumunu da katıp bir nevi kendi kendini psikolojik olarak tedavi eden bir yazı türüdür (Çok iyi tanımlayamadım.). Peki Blog nedir? Blog hadisesinde kişi gün gün yazar mı, veya yukarıda bahsedilen örneğe dayanırsak hasta olduğu için üç gün yazamadığı bir yer midir? Kişi bloglayarak kendi kendine terapi uygulayabilir mi? Bir yazı türü müdür blog? "Günlük" kelimesinin anlamını "blog" kelimesine yüklemeye çalışırsak yozlaşmanın -affedersiniz- Allah'ını yapmış olmuyor muyuz?
Bir de "evrenselleşmeden" kastım yanlış yorumlanmış:
"Evrenselleşmekten kastın bütün dünyayı ilgilendiren olabilmekse dilimize yabancı sözcük alarak evrenselleşilebileceğini zannetmiyorum."
"'evrenselleşmek' umrumda mı bilmiyorum çünkü ne kastettiğini anlamadım."
"Evrenselleşmek"ten kastım Türkçeye yabancı kökenli kelimeler sokmak değil, gerektiğinde yabancı kelimeleri kullanmaktan çekinmemektir, daha doğrusu Türkçede karşılığı olmadığı takdirde yabancı kelimeyi kullanabilmektir. Örneğin yukarıda verilen "inovasyon" kelimesinin Türkçede, hatta Öztürkçede karşılığı varmış bakın: "yenileşim". Demek istediğimi anladığınızdan eminim: Bu sözcüğün karşılığı var! Ve hayatımıza giren yeni bir kelimenin de karşılığı varsa onu da kullanmamızda hiçbir sakınca görmem, kimse görmez, görmemelidir. Ama "blog" kelimesinin bir karşılığı var mıdır arkadaş Türkçede? "Günlük" tezinizi çökerteli yıllar oldu, lütfen "günlük"te ısrar etmeyin :)
hamlet 477 gün önce gönderdi.
Puanı: 3
| Oyylayın:+-
demek istediğini anladım, anlıyorum ama ben de başlarda bu hareketi bu kelimeyle sınırlı düşünmek
zorunda değiliz demiştim, yani bu iş bi kelimeden başlayıp yayılmalı, amaç bu. ama illaki "bu
kelimenin karşılığı yok dilimizde, o halde onu kullanalım" diyorsun, yalnız da değilsin, belki haksız da
değilsiniz ama bunun gündem olmasından kimse rahatsız olmamalı, niye? çünkü bi kelimenin, evet
tam anlamıyla bi dilde karşılığı olmayabilir ama ilgili kurumların işi nedir? yabancı kelimelere dilde bi
karşılık bulmak/uydurmak. mesela sanırım 'e-mail'e karşılık elmek(elektronik mektup) önerilmişti
ama biraz geç kalınmış olmalı ki kimse bunu kullanmıyor, her neyse, demek istediğim bu kurumun işi
budur; yeni kelimelere türkçe karşılık uydurmak. zaten yaptığın evrenselleşme tanımına göre
dilimizde evrensel sayılabilecek çok kelime var. bunların çoğu da muhtemelen zamanında çabuk
davranılmadığı için dile yerleşen kelimelerdir. bence bu böyle sürmemeli. bu arada 'yozlaşmak' kelimesinin tanımlarından biri de; dönüşen. yani yozlaşmak, dönüşmek olarak da değerlendirilebilir, böylece, günlük demekle dil yozlaşıyorsa bile bu, 'özünden uzaklaşmak'la tamamen aynı şey sayılmamalı, aynı kefeye koyulmamalı. özünden uzaklaşma var elbette ama kopmuyor kesinlikle çünkü zaten kökenindeki benzerlikten çıkıyor ortaya.
her neyse, ikna olmadım :) ben 'blog' yerine 'günlük' demeye devam edecem. bu konuda(dil konusunda) uzman değilim neticede, kendi fikirlerim bazında değerlendiriyorum. amaç; bu konularda daha hassas olunması için dikkat çekmek.
kommix 477 gün önce gönderdi.
Puanı: -3
| Oyylayın:+-
| Bu yorumu görüntüleyin/gizleyin
Tabii ki kimsenin kimseyi zorlayarak ikna etme gücü yok, olamaz. Günlük demeye devam edeceksen senin seçimin, ama bil ki yozlaşmaya asıl desteği günlük diyerek yapıyorsun. Bu tabii benim kendi görüşüm, kendi yozlaşma anlayışım, bir de TDK tanımı.
kommix 476 gün önce gönderdi.
Puanı: -1
| Oyylayın:+-
| Bu yorumu görüntüleyin/gizleyin
Bu arada belirtmeden edemeyeceğim, bu yorumları oylama olayı çok eğlenceliymiş :) Keşke birbirlerinin görüşlerine saygı duymayan üyeleri de görebilseydik, o zaman daha hoş olurdu eminim.
Yorumlar
cd yerine yoğun teker desek kimse anlamaz, ama günlük veya günce gayet anlaşılır. Dilimize sahip çıkalım. yozlaşmayalım. türkçe karşılığı olduğu halde ingilizcesini kullanmayalım.
bölge yerine lokasyon demeyelim
yazıcı yerine writer demeyelim gibi gibi...
Genel ağ üzerinde yayınlanan günce'lere uydurma bir sözcük olan blog da denmemelidir. Bugünkü İngilizce zaten uydurma sözcüklerle iyice içinden çıkılmaz hale geldi. Kuralsız bir şekilde dallanıp budaklanan bir dil yapısı, o dilde yazılanları anlamaya çalışanları, program da olsa insan da olsa zorluyor.
Hem isim hem fiil olarak kullanılan türlü türlü sözcük uydurmakla dil zenginleşmez ki. Dili iletişim amaçlı kullanıyoruz sonuçta. Nasıl her önüne gelen programcı TCP/IP'yi kafasına göre yorumlasa bugün internet olamayacaksa, dilde de her önüne gelen sözcük, kural, gramer uydurursa kültürel aristokrasi yüzünden toplumda birlik sağlanamaz. Bilgiyi yaymak istiyorsak, bilgi birikimi ve teknolojiden haberdarlık elden geldiğince eşit bir biçimde topluma yayılsın istiyorsak aramızdaki iletişimi olabildiğince sadeleştirerek, ortak kurallar çevresinde kullanmalıyız.
Bu arada, merak edenler için İngilizce dediğimiz ve geçmişi topu topu 400 yıl olan bu dağınık dildeki log sözcüğünün geçmişi ise 200 yıllık dahi değil (http://www.etymonline.com/index.php?term=log). Sümercedeki ve eski Türkçe'deki 6000 yıllık Kün sözcüğünden gelme Gün sözcüğünden türeyen Günlük ya da Günce sözcüklerini ise dağda insan görmeyen bir çoban dahi anlayabilir.
Günlüğün yazıldığı ortam kağıt olmuş, internet olmuş, cep bilgisayarı olmuş o kadar da önemli değil. Günümüzde kağıt deftere günlük tutan hemen hemen kalmadığına göre, günlük sözcüğü pek ala da genel ağ üzerinde tutulan günlükler için de kullanılabilir diye düşünüyorum.
Bizim kullandığımız dili başkaları anlamak istiyor diye dilimize terimleri onların kullandığı gibi alamayız ki.Bizim dilimizi anlamak istiyorlarsa oturup bu dili öğrensinler biz nasıl onları anlamak için dillerini öğrenmeye çalışıyorsak.Terimlerin Türkçe'ye çevrilmemesine karşıyım çünkü bu öğrenmeyi zorlaştırıyor.Fizik dersinde hocamız transformer~ diyeceği yere indirğeç-yükseltgeç yada kimya hocam elektron yerine eksicik diyerek atom konusunu anlatsaydı eminim ki konuyu daha erken öğrenirdim.Atomu konusunu işlerken elektron mu eksiydi yoksa diğer mi eksiydi diye düşünmek zorunda kalmazdım."Blog" kelimesinin ne anlama geldiğini bilmiyebilirim ama "Günlük" ne demektir on yaşımdan beri biliyorum.
"Blog" yerine "Günlük" kullanılmasını hiçbir sorun teşkil etmez.Yıllar önce güzel kaplı bir deftere yaşadığımız günlük olayları yazdığımız yer olan "Günlük" bir 10 yıl sonra internetten bilgi birikimizi
resimlerimizi vs. paylaşıtığımız bir yer haline gelebilir.
Özel adlar dışında herşey Türkçe'de karşlığını bulabilir buna terimlerde dahil.Terimlerin sahip olduğu anlamını değiştirmediğimiz takdirde kendi dilimizde terime karşılık bulabileceğimizi düşünüyorum.
Terimlerin Türkçe karşılığını olmasında ısrar ediyor ve birkaç örnek vermek istiyorum.
Difteri=Kuşpalazı
Transistör=Geçirgeç
Absorbe=Soğurma
Adaptasyon=Uyum
Birinci yazılanlar mı yoksa ikinci yazılanlar mı Türkçe bilen birinin kafasında şimşekler çaktırıp konuya daha hakim olmasını sağlar?
Not:Yazılan yazıları okumadan asla yorum yapmam...
"Özel adlar dışında herşey Türkçe'de karşlığını bulabilir buna terimlerde dahil." Yanlış bir yargı. Bir dildeki kelimenin tam karşılığı bir başka dilde yoktur, olamaz. Kelimeler sadece anlamdan ibaret değildir, ses değeri vardır, çağrışım gücü vardır vs... Günlük kelimesi tam anlamına kavuşmamışken, dile mal olmamışken (Cemil Meriç'in Jurnal'ini hatırlayın) bu kelimeyi blog yerine kullanmak sakıncalı bence.
Blog yerine başka bir kelime türetilinebilirdi fakat geç kalındı, geç kaldılar, geç kaldık. Çün blogcularımız son sürat bloglamaya devam ediyorlar. Kolay bloglamalar efendim...
Benim derdim Blog yerine "Günlük" kullanılsın değil.Dünyada yeni bir terim ortaya çıkıyorsa o terimi o dilledeki gibi aynen kendi dilimize yamamamak.Doğru gene geç kalındı lanet olsun gene geç kalındı.
'blog' yerine 'günlük' diyelim kampanyası sadece bu kelimeye yoğunlaşmış gibi görünüyorsa da aslında amaç, bu kelimeden başlayarak dilimize giren yabancı kelimelere en uygun türkçe karşılıkların kullanımını özendirmektir.
@kommix, ısrarla terimleri türkçeleştirmeyelim yoksa komik duruma düşeriz diyorsun(yazdıklarını okudum), peki ama kullandığımız dilde bi terime karşılık bulabilmek için, o 'şey'i illa ki biz mi keşfetmiş olmalıyız? 'transistör' ü biz bulmadık diye buna türkçe bi karşılık uyduramayacaksak nasıl olacak bu iş? o zaman geriye yaslanıp gevşeyelim, çünkü her şeyi isviçreli bilim adamları buluyor..! terimleri de onlar uydursun biz kullanırız... "eğer türkçe 'de uygun karşılığı varsa, kullanılsın" demişsin, iyi de bi terim eğer bi icat için bulunmuş bi terimse mesela, o şey icat edilmeden evvel tdk bunu nereden bilebilir? önce bi terim uydurulur keşfi yapanların dilinde, biz anca onda sonra "buna ne diyebiliriz" diye düşünür ve karşılığını buluruz.
sakın ola ki tdk 'nın her önerdiğini savunuyorum gibi bi şey anlaşılmasın zira onun da eleştirilecek yanları var amma bu sözcüğün kökeni yanlış o halde ötekini kullanmaya devam rahatına girersek bu işe biraz zor çözüm buluruz. kullanımı kulağı tırmalayan hiç bi sözcüğü kullanma taraftarı değilim mesela(bu da benim kusurum) 'genel ağ' dedirtemez kimse bana ama daha iyi bi karşılık önerildiği takdirde de kullanmaktan çekinmem elbette.
'günlük' kelimesinin 'gün'üne takmaksa ayrı bi mevzu zaten. arkadaşlar, bi kelimenin kökeninin o kelimenin anlamını bu kadar kısıtladığı nerede görülmüş? günlük diyorsan her gün yazacaksın diye bi şey mi var? yok. deftere/kağıda tutulan günlükleri düşündüğümüzde bile böyle bir şey yok! adam üç gün boyunca hasta diye günlüğüne yazamamışsa, yazdıklarına artık günlük denemez mi? denmezse ne denir? "boşuna yazıyor zaten bi adı bile yok" mu denir?! biz buna bugün 'günlük' demeye başlarız, iki sene sonra tdk bunun anlamını genişletir, "aha da internetteki şöyle şöyle sitelere de günlük denir " diye tanım yapar. yapar, inanın yapar, bu böyledir. yani 'gün'e takmayalım kısacası, hadi taktık diyelim, bari bu dil hareketinin önünde, tersini savunuyormuş gibi-ki tam anlamıyla öyle olmadığını da görüyoruz- , bu kadar ciddi durmayalım..! bi kelimeyle başlayan bu dil kampanyasının yayılımına ön ayak olalım..
"peki ama kullandığımız dilde bi terime karşılık bulabilmek için, o 'şey'i illa ki biz mi keşfetmiş olmalıyız?"
Bu sorunun cevabına şiddetle hayır diyorum.Yabancıların Computer dediği aletide biz icat etmedik büyük bir kesim "Computer" yerine "Bilgisayar" sözcüğünü kullanıyor.Aynı şekilde bazı diğer bilgisayar terimleri gibi "format" "biçimlendirmek","cpu" "işlemci" gibi.Zamanında "Computer" ülkemize gelmeden önce Hacettepe Üniversitesideki bi hocamız(ismini anımsıyamadım) oturmuş ve "Computer" ne işe yarar buna ne isim verebiliriz diye kafapatlatıp dilimize yakışır karşılıklar bulmuş tabi diğer birçok terim içinde aynı işi yapmış.
"Türkçenin yozlaşmamasından mı yanasınız, yoksa hayatın her alanında, hatta uluslararası anlamda bile Türkçe kullanımından mı yanasınız? "
Bir sözcüğün içini boşaltıp ona tamamen başka bir mana yüklemiyoruz ki sadece sözcüğün içeriğini genişletiyoruz.Bence kavramların tanımlarının genişlemesi yozlaşmak olarak nitelenemez.
"Uluslar arası alanda Türkçe kullanmak" eğer beni anlayacaklarsa Türkçe kullanmaktan kesinlikle çekinmem ama anlıyamıyorlarsa onların dilini kullanarak kendimi ifade etmeye çalışırım.Türkçe bilmeyen birinede tutup da "upgrade" yerine "terfi ettirmek" diyecek değilim.
"Evrenselleşmek umurunuzda mı, yoksa "Türkün Türkten başka dostu yoktur arkadaş" zihniyetinde misiniz?"
Evrenselleşmekten kastın bütün dünyayı ilgilendiren olabilmekse dilimize yabancı sözcük alarak evrenselleşilebileceğini zannetmiyorum.Toplumun evrenleşebilmesi için dilinde evrenleşmesine lüzüm olmamalıdır eğer öyle olursa zamanla Türkçe diye birşey kalmaz.
demek istediğini anladım, anlıyorum ama ben de başlarda bu hareketi bu kelimeyle sınırlı düşünmek
zorunda değiliz demiştim, yani bu iş bi kelimeden başlayıp yayılmalı, amaç bu. ama illaki "bu
kelimenin karşılığı yok dilimizde, o halde onu kullanalım" diyorsun, yalnız da değilsin, belki haksız da
değilsiniz ama bunun gündem olmasından kimse rahatsız olmamalı, niye? çünkü bi kelimenin, evet
tam anlamıyla bi dilde karşılığı olmayabilir ama ilgili kurumların işi nedir? yabancı kelimelere dilde bi
karşılık bulmak/uydurmak. mesela sanırım 'e-mail'e karşılık elmek(elektronik mektup) önerilmişti
ama biraz geç kalınmış olmalı ki kimse bunu kullanmıyor, her neyse, demek istediğim bu kurumun işi
budur; yeni kelimelere türkçe karşılık uydurmak. zaten yaptığın evrenselleşme tanımına göre
dilimizde evrensel sayılabilecek çok kelime var. bunların çoğu da muhtemelen zamanında çabuk
davranılmadığı için dile yerleşen kelimelerdir. bence bu böyle sürmemeli. bu arada 'yozlaşmak' kelimesinin tanımlarından biri de; dönüşen. yani yozlaşmak, dönüşmek olarak da değerlendirilebilir, böylece, günlük demekle dil yozlaşıyorsa bile bu, 'özünden uzaklaşmak'la tamamen aynı şey sayılmamalı, aynı kefeye koyulmamalı. özünden uzaklaşma var elbette ama kopmuyor kesinlikle çünkü zaten kökenindeki benzerlikten çıkıyor ortaya.
her neyse, ikna olmadım :) ben 'blog' yerine 'günlük' demeye devam edecem. bu konuda(dil konusunda) uzman değilim neticede, kendi fikirlerim bazında değerlendiriyorum. amaç; bu konularda daha hassas olunması için dikkat çekmek.